• Thuộc tính
  • Nội dung tóm tắt
Tên đề tài Mô hinh tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý, phương hướng thực hiện trong điều kiện hiện nay
Mã số đề tài 96-98-034/ĐT
Cấp đề tài Bộ
Từ khóa
  • Hành chính - tư pháp
Cơ quan chủ quản
  • Bộ Tư pháp
Cơ quan chủ trì
  • Viện khoa học pháp lý
  • Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp
Chủ nhiệm Tạ Thị Minh Lý
Năm bảo vệ

1999

Thông tin xếp giá
Nơi lưu trữ Trung tâm Thông tin Thư viện, Viện Khoa học pháp lý
Số lượng 1
Danh mục các chuyên đề

1. Cơ sở lý luận, mục tiêu và ý nghĩa của hoạt động trợ giúp pháp lý trong đời sống xã hội

2. Đối tượng, phạm vu, lĩnh vực, phương thức hoạt động trợ giúp pháp lý

3. Một số vấn đề trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng chính sách

4. Yêu cầu quản lý nhà nước đối với hoạt động trợ giúp pháp lý

5. Phạm vi và phương thức hoạt động, vai trò và trách nhiệm của luật sư trong việc thực hiện trợ giúp pháp lý

6. Luật tục của các đồng bào dân tộc thiểu số và vấn đề trợ giúp pháp lý cho đồng bào dân tộc thiểu số

7. Yêu cầu về các hình thức trợ giúp pháp lý đối với người nghèo, các đối tượng chính sách và đồng bào dân tộc thiểu số

8. Vai trò và các hình thức tổ chức trợ giúp pháp lý của Hội luật gia và các đoàn thể, tổ chức xã hội khác

9. Trợ giúp pháp lý cho đối tượng là trẻ em

10. Yêu cầu và các hình thức hợp tác quốc tế trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý

Năm bắt đầu
Năm kết thúc
Mục tiêu nghiên cứu Trước những yêu cầu đổi mới kinh tế, đổi mới hệ thống chính trị, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước CHXHCN Việt Nam, thực hiện dân chủ XHCN, xây dựng xã hội công bằng, văn minh, đề tài nghiên cứu có mục đích làm sáng tỏ những cơ sỏ lý luận, cơ sở thực tiễn về mô hình tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý trong điều kiện đổi mới. Trên cơ sở nghiên cứu quá trình hình thành, phát triển, thực trạng tổ chức và hoạt động của các tổ chức trợ giúp pháp lý ở Việt Nam (của Nhà nước và các tổ chức xã hội nghề nghiệp), xuất phát từ quan điểm đổi mới và phát huy dân chủ XHCN của Đảng, xu thế phát triển của đất nước, đề tài có mục đích xác định những nội dung cơ bản về cơ sở lý luận, pháp lý, thực tiễn tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý, đồng thời kiến nghị những phương hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật về trợ giúp pháp lý; xác định mô hình và những biện pháp bảo đảm cho việc kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý trong tương lai. Thực hiện mục đích trên, đề tài có những nhiệm vụ cụ thể sau: - Nghiên cứu những quan điểm chung của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về trợ giúp pháp lý nói chung và trợ giúp pháp lý miễn phí cho người nghèo và đối tượng chính sách nói riêng làm cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu. Trên cơ sở đó, đề xuất xây dựng và hoàn thiện pháp luật về trợ giúp pháp lý ở Việt Nam, làm cơ sở cho việc xác định mô hình tổ chức và phương thức hoạt động trợ giúp pháp lý có hiệu quả; - Nghiên cứu cơ sở lý luận: khái niệm, những đặc trưng cơ bản của tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý; xác định vị trí, vai trò của các tổ chức này trong thực hiện quyền lực Nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích của Nhà nước và của công dân; - Nghiên cứu quá trình hình thành, phát triển và đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý ở Việt nam trong thời gian qua. Trên cơ sở đó, phân tích những nhu cầu, đòi hỏi khách quan phải thể chế hoá về trợ giúp pháp lý trong một văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lý cao; - Nghiên cứu những nội dung cơ bản cần quy định trong pháp luật về tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý theo quan điểm và định hướng đổi mới của Đảng; - Xây dựng hệ quan điểm, phương hướng và các giải pháp bảo đảm hoàn thiện pháp luật về trợ giúp pháp lý nhằm củng cố tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức này.
Phạm vi nghiên cứu Đề tài lựa chọn là một vấn đề rất mới, rộng lớn và phức tạp. Đối tượng nghiên cứu là mô hình tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý ở Việt Nam và phương hướng thực hiện trong điều kiện hiện nay. Tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý ở Việt Nam còn rất mới mẻ, còn có nhiều quan niệm khác nhau, có mối quan hệ phức tạp, đa chiều ở cả hai kênh: Nhà nước và tổ chức xã hội nghề nghiệp. Cơ sở pháp lý, tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý đang trong quá trình hình thành, thử nghiệm, chưa có thời gian đúc rút thành lý luận từ thực tiễn, ở các vùng, miền, khu vực do điều kiện phát triển kinh tế chênh lệch, trình độ cán bộ, trình độ dân trí không đồng đều v.v... nên có những vận dụng trong thực tiễn không giống nhau. Nhận thức của các ngành, các cấp về vấn đề này cũng chưa thống nhất, nên xác định mô hình tổ chức, đối tượng, phạm vi và phương thức trợ giúp cũng rất đa dạng, thậm chí khác nhau. Tuy trợ giúp pháp lý (tư vấn pháp luật, đại diện, bào chữa miễn phí trong các vụ việc cụ thể) là hoạt động mang tính chất nghề nghiệp, nhưng lại là hoạt động liên quan trực tiếp đến cả cơ quan Nhà nước và công dân nên việc qui định về vị trí pháp lý của các tổ chức này, quan hệ với các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý Nhà nước ... phải rất cụ thể. Vì đây là vấn đề mới, nên phạm vi nghiên cứu của đề tài sẽ đề cập đến tất cả các nội dung có liên quan đến tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý. Cụ thể, đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn; mục đích ý nghĩa trợ giúp pháp lý, cũng như các vấn đề cụ thể mà pháp luật cần điều chỉnh: các đối tượng thuộc diện trợ giúp, thực trạng tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý, so sánh với một số mô hình tổ chức, phương thức hoạt động của nước ngoài. Trên cơ sở đó, xác định phương hướng, nội dung để hoàn thiện pháp luật trợ giúp pháp lý và cơ chế bảo đảm thực hiện. Tuy nhiên, đề tài sẽ không đi quá sâu vào các vấn đề có tính chất kỹ thuật như kỹ năng trợ giúp trong các lĩnh vực tư vấn, đại diện, bào chữa cũng như các hoạt động hành chính có liên quan.
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu - Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về bảo đảm trợ giúp pháp lý cho nhân dân nói chung và trợ giúp pháp lý cho các đối tượng đặc biệt nói riêng. Các văn kiện của Đảng, Hiến pháp năm 1992, các văn bản pháp luật của Việt Nam và của nước ngoài, các báo cáo hoạt động trong và ngoài nước sẽ được sử dụng rộng rãi làm cơ sở chính trị - pháp lý - thực tiễn cho các vấn đề có liên quan đến nội dung của đề tài. Ngoài ra, các công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước cũng sẽ được tham khảo, và kế thừa có chọn lọc. - Phương pháp nghiên cứu: chủ yếu dựa trên các nguyên tắc phương pháp luận của triết học Mác - Lênin, các phương pháp của khoa học quản lý Nhà nước, khoa học lịch sử, khoa học hệ thống... để nghiên cứu mô hình tổ chức và hoạt động trợ giúp pháp lý và phương hướng thực hiện trong điều kiện đổi mới; đồng thời sử dụng phép biện chứng, phương pháp hệ thống, phân tích, quy nạp, so sánh... kết họp với phương pháp điều tra xã hội học, khảo sát thực tiễn, để chọn lọc các vấn đề đưa vào nội dung nghiên cứu.
Ứng dụng